NASA, Artemis II'nin Ay uçuşundan elde edilen 800 GB'ı aşan bilim verisini, fotoğrafları ve videoları Artemis II Sights & Sounds of Science adlı sitede yayımladı. Kurum, yolculuktan toplanan Ay bilimi veri setinin tamamını küresel bilim topluluğunun ve kamuoyunun incelemesine açtığını duyurdu.
NASA'ya göre bu arşiv, yarım asırdan uzun süre sonra ağırlıklı olarak insanlar tarafından toplanan ilk gezegen bilimi veri seti ve gözlemlerde insan etkisi açıkça görülüyor. Artemis II, yarım yüzyılı aşkın aradan sonra Ay'a giden ilk mürettebatlı görev olarak bu veriyi Dünya'ya taşıdı.
Arşivde fotoğraf, video ve saatlerce ses kaydı var
Yayımlanan materyal, mürettebatın el kameralarıyla ve Orion uzay aracından çekilen 11 binden fazla tam çözünürlüklü Ay fotoğrafı ve videosunu içeriyor. Arşivde ayrıca 8,5 saati aşan ses kaydı bulunuyor. NASA, filtrelenmemiş bu ham veri yığınını tamamlamak için üç belgeyi de aynı anda yayımladı.
Sights & Sounds of Science sitesi, Artemis II Ön Ay Bilimi Raporu için bir saha rehberi olarak kurgulandı. Böylece site, ham görüntüleri ve kayıtları raporun ilk bulgularıyla birlikte okumayı amaçlıyor.
Tutulma karanlığında görülen ışık çakmaları
İlk bulgular arasında en çok ilgi çekenlerden biri, astronotların yaklaşık 46 bin mil uzaklıktan beş son derece soluk, iğne ucu büyüklüğünde ışık çakması gördüğünü bildirmesi oldu. Bu gözlem bazı bilim insanlarını şaşırttı. Mürettebatın Ay'ın uzak yüzünün yanından geçerken yaşadığı yaklaşık bir saatlik tam güneş tutulması, bu tür çakmaları fark etmek için gereken karanlığı sağladı.
Apollo astronotları da benzer çakmalar gözlemlemişti, ancak Artemis II ekibinin gördükleri muhtemelen bugüne kadar görülenlerin en soluk olanları. Ay'da gelen parçaları yavaşlatacak ya da yakacak bir atmosfer bulunmadığı için cisimler yüzeye doğrudan çarpıyor. Mürettebat bu süreci doğrudan gözlemleme fırsatı buldu.
Gri tonların ötesinde bir Ay yüzeyi
Mürettebat Ay yüzeyinde gri ve siyahın yanı sıra kahverengi, ten rengi, beyaz, yeşil ve mavinin hafif tonlarını gördüğünü bildirdi. Bu soluk renk yelpazesi, araştırmacılar için yüzeye dair ipuçları taşıyan gözlemler arasında yer alıyor.
Artemis II ekibi 1 Nisan 2026'da NASA'nın Space Launch System roketiyle fırlatılmıştı. Şimdi yayımlanan arşiv, bu uçuş boyunca toplanan Ay bilimi verisini dışarıdaki araştırmacıların ve meraklıların ayrıntılı incelemesine açıyor.
