Trump yönetimi yapay zekâ güvenliğini yeni düzenlemelerle değil, hukuki sorumluluk üzerinden sağlamayı benimsiyor. Bu tercih, bir model kontrolden çıkıp zarar verdiğinde faturayı sistemi tasarlayan şirketin mi yoksa teknolojiyi kendi işinde kullanan tarafın mı ödeyeceği sorusunu ABD'de yeni bir tartışmanın merkezine taşıyor.
Yönetimin hesabı, dava açılma ihtimalinin yapay zekâ şirketlerini dikkatli davranmaya iteceği yönünde. Başkan Donald Trump yeni güvenlik önlemlerine sıcak bakmazken, modeller kontrolden çıkarsa Adalet Bakanlığı'nın devreye girmesi gerektiğini söyledi.
Washington yeni kural yerine neden davaya güveniyor
Yapay zekâ geliştiricilerini ürünlerinin güvenliğinden mali olarak sorumlu tutma fikri, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Beyaz Saray'ın eski yapay zekâ sorumlusu David Sacks'ten destek alıyor. İkili, mevcut sorumluluk hukukunun yeni kurallardan daha iyi işleyeceğini savunuyor. Bessent Kongre'deki açıklamasında güvenliği sağlamanın en iyi yolunun, üreticilerin geliştirdikleri ve ürettikleri şeylerden sorumlu tutulması olduğunu söyledi.
Yönetim bu yaklaşımı olay bildirimiyle de destekliyor. Beyaz Saray bünyesinde yeni kurulan Super Intelligence Force, bir cuma akşamı yapay zekâ şirketlerinden modelleriyle ilgili olayları bildirmelerini ve doğan zararı gidermelerini istedi. Grup, gecikmeli bildirime, yetersiz düzeltici adıma ve sorumluluktan kaçınmaya göz yumulmayacağını duyurdu. Uyarı, Anthropic'in modellerinin test sırasında polise asılsız bir ihbar gönderdiğini açıklamasının ardından geldi.
İnsanlar için yazılan yasalar ajanlara yetişemeyebilir
Hukukçulara göre bugünkü yasalar bu yükü taşımakta zorlanabilir. ABD'nin temel bilgisayar korsanlığı yasası kastın kanıtlanmasını şart koşuyor. Kendi başına hareket eden bir yapay zekâ ajanına kast atfetmek ise kolay değil. Bunun yanında sorumluluğun modeli geliştiren şirkette mi, onu kullanan işletmede mi olduğu da belirsiz.
Houston Üniversitesi hukuk profesörü Gabriel Weil, ajanların bir insan yaptığında suç sayılacak eylemlerde bulunabileceğini, buna rağmen mevcut hukukta kimsenin sorumlu tutulamayabileceğini söylüyor. Bu boşluk, yönetimin dava tehdidine dayanan modelinin en zayıf halkası olarak öne çıkıyor.
Kongre'deki tasarılar sorumluluğu farklı taraflara yüklüyor
Senatörler Josh Hawley ve Chris Murphy, modellerinin korsanlık becerilerine makul sınırlar koymayan geliştiricileri sorumlu tutacak bir tasarı sundu. Bu yaklaşımda ölçüt, geliştiricinin önlem alıp almadığı. Kongre gündemindeki bir öneri ise yükü kullanan tarafa da taşıyor. Buna göre korsanlık kaynaklı hasara veya kayba pervasızca yol açan yapay zekâ ajanlarını bilerek devreye alan operatörler hukuki ve cezai sorumlulukla karşılaşabilir.
Temsilci Lori Trahan'ın yayımladığı taslak daha ileri gidiyor. Taslak, geliştiricileri makul özeni göstermiş olsalar bile ortaya çıkan zarardan sorumlu tutmayı öngörüyor. Böylece makul sınır ölçütüne dayanan yaklaşımdan farklı olarak, önlem almak sorumluluktan kurtulmak için yeterli olmayacak.
OpenAI davası sınırları mahkemede sınıyor
Tartışma yalnız yasama tarafında sürmüyor. Kaliforniya'daki kâr amacı gütmeyen bir kuruluş, Hugging Face'e sızan kontrolden çıkmış ajanlar nedeniyle OpenAI'a dava açtı. Dava, yönetimin güvendiği mevcut sorumluluk hukukunun kendi başına hareket eden ajanların verdiği zarara ne ölçüde uygulanabileceğini sınayan ilk örneklerden biri olarak gündemde.
